Czym jest witamina K?

Witamina K należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Oznacza to, że jej wchłanianie jest powiązane z trawieniem tłuszczów, obecnością żółci i prawidłową pracą przewodu pokarmowego.

Najczęściej mówi się o dwóch głównych formach witaminy K:

• witaminie K1, czyli filochinonie,
• witaminie K2, czyli menachinonach.

Obie formy należą do tej samej rodziny, ale nie są identyczne. Mają podobny rdzeń chemiczny, jednak różnią się bocznym łańcuchem, źródłami w diecie, sposobem występowania w organizmie i czasem utrzymywania się we krwi.

Najważniejsza funkcja witaminy K polega na udziale w aktywacji białek zależnych od witaminy K. Bez odpowiedniej ilości witaminy K część tych białek nie może prawidłowo spełniać swojej funkcji.

Do białek zależnych od witaminy K należą m.in.:

• czynniki krzepnięcia krwi,
• osteokalcyna,
• białko MGP, czyli matrix Gla protein.

To właśnie dlatego witamina K jest kojarzona z krzepnięciem krwi, metabolizmem kości i gospodarką wapniową.

K1 a K2 — czym się różnią?

Witamina K1 i K2 mają wspólną nazwę, ale warto rozumieć między nimi różnicę.

Witamina K1

Witamina K1, czyli filochinon, występuje przede wszystkim w produktach roślinnych. Najwięcej znajdziemy jej w zielonych warzywach liściastych.

Źródła witaminy K1 to m.in.:

• jarmuż,
• szpinak,
• natka pietruszki,
• brokuły,
• sałata,
• kapusta,
• brukselka,
• oleje roślinne.

K1 jest szczególnie związana z procesami krzepnięcia krwi. To nie znaczy, że K2 nie ma znaczenia dla krzepnięcia, ale w klasycznym ujęciu żywieniowym to właśnie K1 była najczęściej omawiana jako podstawowa forma witaminy K w diecie.

Witamina K2

Witamina K2 to grupa związków nazywanych menachinonami. Oznacza się je skrótem MK, po którym występuje liczba, np. MK-4, MK-7, MK-8 czy MK-9. Liczba odnosi się do długości bocznego łańcucha izoprenowego.

W suplementach najczęściej spotyka się:

• MK-4,
• MK-7.

K2 występuje przede wszystkim w niektórych produktach fermentowanych oraz produktach pochodzenia zwierzęcego.

Źródła witaminy K2 to m.in.:

• natto, czyli fermentowana soja,
• wybrane sery dojrzewające,
• produkty fermentowane,
• żółtka jaj,
• wątróbka,
• mięso,
• niektóre produkty mleczne.

Warto jednak podkreślić, że zawartość K2 w żywności może być bardzo zmienna. Zależy od rodzaju produktu, sposobu produkcji, fermentacji, paszy zwierząt i technologii przetwarzania.

MK-4 i MK-7 — dwie najpopularniejsze formy K2

W suplementach diety najczęściej pojawiają się formy MK-4 i MK-7. Obie należą do witaminy K2, ale różnią się właściwościami.

MK-4

MK-4 jest krótkołańcuchową formą witaminy K2. Może występować w produktach pochodzenia zwierzęcego. Co ciekawe, organizm może w pewnym zakresie przekształcać inne formy witaminy K do MK-4 w tkankach.

MK-4 ma stosunkowo krótki czas utrzymywania się we krwi. W badaniach klinicznych, zwłaszcza w Japonii, stosowano ją także w bardzo wysokich dawkach jako lek w określonych kontekstach medycznych. Tego nie należy mylić z typową dawką suplementacyjną.

Dla konsumenta ważna informacja brzmi:

MK-4 jest jedną z form witaminy K2, ale jej dawki i zastosowania w badaniach medycznych nie powinny być automatycznie przenoszone na zwykłą suplementację.

MK-7

MK-7 jest długołańcuchową formą witaminy K2. Najbardziej znanym naturalnym źródłem MK-7 jest natto, czyli tradycyjny japoński produkt z fermentowanej soi.

MK-7 jest popularna w suplementach, ponieważ ma dłuższy czas utrzymywania się we krwi niż MK-4. Dzięki temu często stosuje się ją w niższych dawkach suplementacyjnych, np. 75 µg, 100 µg, 120 µg lub 200 µg dziennie.

Nie oznacza to, że MK-7 jest „zawsze lepsza” w każdym możliwym sensie. Oznacza raczej, że jest wygodną i dobrze rozpowszechnioną formą K2 w suplementach diety.

Jak działa witamina K2 w organizmie?

Najważniejsze działanie witaminy K2, podobnie jak całej witaminy K, polega na udziale w procesie karboksylacji białek zależnych od witaminy K.

Brzmi skomplikowanie, ale da się to wyjaśnić prosto.

Niektóre białka w organizmie są produkowane w formie nieaktywnej lub nie w pełni aktywnej. Aby mogły prawidłowo działać, muszą przejść określoną modyfikację chemiczną. Witamina K jest potrzebna do tej modyfikacji.

Można to porównać do sytuacji, w której organizm produkuje narzędzie, ale zanim zostanie ono użyte, trzeba je jeszcze „uzbroić” albo „aktywować”. Witamina K pomaga aktywować wybrane białka.

Do najważniejszych białek zależnych od witaminy K należą:

• białka krzepnięcia krwi,
• osteokalcyna,
• białko MGP.

I właśnie na tych trzech obszarach opiera się większość rozmowy o witaminie K2.

Witamina K2 a krzepnięcie krwi

Witamina K jest niezbędna do prawidłowego procesu krzepnięcia krwi. Uczestniczy w aktywacji czynników krzepnięcia, które pomagają organizmowi zatrzymać krwawienie w razie uszkodzenia naczyń.

To bardzo ważna funkcja, ale jednocześnie wymaga ostrożności w komunikacji.

Witamina K nie jest „zagęszczaczem krwi” w prostym sensie. Nie działa tak, że im więcej witaminy K, tym bardziej krew „gęstnieje”. Organizm ma precyzyjne mechanizmy regulacji krzepnięcia, a witamina K jest tylko jednym z elementów tego systemu.

Najważniejsza praktyczna informacja dotyczy osób stosujących leki przeciwzakrzepowe, zwłaszcza antagonistów witaminy K, takich jak warfaryna lub acenokumarol. Te leki działają poprzez wpływ na cykl witaminy K. Dlatego nagłe zmiany w podaży witaminy K z diety lub suplementów mogą wpływać na działanie leczenia.

Osoby stosujące takie leki nie powinny samodzielnie włączać suplementów z witaminą K2 bez konsultacji z lekarzem.

Witamina K2 a kości

Witamina K2 jest często omawiana w kontekście kości. Wynika to m.in. z jej udziału w aktywacji osteokalcyny.

Osteokalcyna to białko produkowane przez komórki kości. Aby mogła prawidłowo wiązać wapń, potrzebuje aktywacji zależnej od witaminy K. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że witamina K pomaga aktywować białka, które uczestniczą w prawidłowym wykorzystaniu wapnia w tkance kostnej.

To właśnie tutaj pojawia się połączenie z witaminą D3.

Witamina D pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu. Witamina K uczestniczy w aktywacji białek, które biorą udział w metabolizmie kości. Dlatego w suplementach często spotyka się połączenie D3+K2.

Witamina K uczestniczy w aktywacji białek ważnych dla metabolizmu kości, a witamina D pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu. Dlatego te dwie witaminy często omawia się razem w kontekście gospodarki wapniowej.

Witamina K2 a wapń i naczynia krwionośne

Drugim często omawianym białkiem zależnym od witaminy K jest MGP, czyli matrix Gla protein. Jest to białko występujące m.in. w ścianach naczyń krwionośnych. Jego aktywność jest zależna od witaminy K.

W uproszczeniu MGP jest jednym z białek zaangażowanych w regulację procesów związanych z wapniem poza tkanką kostną. To dlatego witamina K2 bywa omawiana w kontekście naczyń krwionośnych i zwapnień.

Witamina K uczestniczy w aktywacji białek zależnych od witaminy K, w tym białek badanych w kontekście metabolizmu wapnia w tkankach. Temat wpływu K2 na naczynia krwionośne jest przedmiotem badań, ale nie powinien być przedstawiany jako prosta obietnica działania leczniczego.

Dlaczego K2 często łączy się z D3?

Połączenie D3+K2 jest popularne, ponieważ obie witaminy są związane z gospodarką wapniową, ale działają w różny sposób.

Witamina D3:

• pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia,
• pomaga w prawidłowym wchłanianiu fosforu,
• wspiera utrzymanie zdrowych kości i zębów,
• wspiera prawidłową pracę mięśni.

Witamina K:

• uczestniczy w prawidłowym krzepnięciu krwi,
• pomaga w utrzymaniu zdrowych kości,
• bierze udział w aktywacji białek zależnych od witaminy K.

Można powiedzieć, że D3 i K2 spotykają się przy temacie wapnia i kości, ale nie robią tego samego. D3 pomaga organizmowi wchłaniać wapń, a K uczestniczy w aktywacji białek, które biorą udział w jego prawidłowym wykorzystaniu.

Obie witaminy to dobre połaczenie, ale nie oznacza, że każda osoba zawsze musi przyjmować D3 i K2 razem. Czasem sama D3 będzie wystarczająca, a czasem produkt D3+K2 będzie praktycznym wyborem. Wszystko zależy od diety, stanu zdrowia, stosowanych leków i indywidualnych potrzeb.

D3 i K2 mogą się uzupełniać w kontekście gospodarki wapniowej, ale suplementacja K2 nie powinna być traktowana jako obowiązkowa dla każdego.

Czy każdy powinien przyjmować K2 razem z D3?

Nie. To jedno z najważniejszych pytań klientów.

Popularność suplementów D3+K2 sprawiła, że wiele osób zaczęło myśleć, że witamina D3 bez K2 jest „niepełna” albo „nie wchłania sie tak jak trzeba”. To zbyt duże uproszczenie.

Witamina D3 ma swoje własne funkcje i może być suplementowana samodzielnie. K2 może być dobrym dodatkiem w określonych sytuacjach, ale nie jest automatycznym obowiązkiem dla każdego.

K2 można rozważać szczególnie wtedy, gdy ktoś:

• wybiera kompleks wspierający gospodarkę wapniową,
• chce uzupełnić dietę w witaminę K2,
• rzadko spożywa produkty fermentowane i źródła K2,
• szuka suplementu D3 z dodatkiem K2,
• nie stosuje leków przeciwzakrzepowych zależnych od witaminy K.

Natomiast ostrożność jest konieczna, jeśli ktoś:

• stosuje warfarynę,
• stosuje acenokumarol,
• ma leczenie przeciwzakrzepowe kontrolowane przez INR,
• ma choroby przewlekłe i przyjmuje wiele leków,
• jest po poważnych incydentach sercowo-naczyniowych,
• ma wątpliwości co do bezpieczeństwa suplementacji.

W takich sytuacjach decyzję o K2 warto skonsultować z lekarzem.

Jak przyjmować witaminę K2?

Witamina K2 jest rozpuszczalna w tłuszczach, dlatego najlepiej przyjmować ją z posiłkiem zawierającym tłuszcz.

Podobnie jak przy witaminie D3, nie musi to być bardzo tłusty posiłek. Wystarczy zwykłe jedzenie zawierające źródło tłuszczu.

Przykłady:

• jajka,
• jogurt z orzechami,
• sałatka z oliwą,
• obiad z rybą,
• kanapka z pastą jajeczną,
• twarożek z pestkami,
• posiłek z awokado,
• danie z dodatkiem oliwy,
• posiłek zawierający orzechy lub pestki.

Jeśli suplement zawiera D3+K2, najprościej przyjmować go raz dziennie do posiłku, zgodnie z zaleceniem producenta.

Warto też pamiętać o regularności. W suplementacji ważniejsze jest przyjmowanie produktu w sposób systematyczny niż szukanie „idealnej” pory dnia.

Rano czy wieczorem — kiedy najlepiej przyjmować K2?

Nie ma jednej obowiązkowej pory dnia. Najważniejsze jest przyjmowanie K2 z posiłkiem zawierającym tłuszcz.

Jeśli K2 występuje w suplemencie razem z D3, wiele osób przyjmuje taki produkt rano lub w południe, razem ze śniadaniem albo obiadem. To wygodne i łatwe do zapamiętania.

Praktyczna zasada:

Witaminę K2 najlepiej przyjmować o takiej porze, która pozwala zachować regularność i połączyć suplement z posiłkiem.

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę K

W przypadku witaminy K sytuacja jest trochę inna niż przy witaminie D. Dla witaminy K normy żywieniowe często odnoszą się do całkowitej witaminy K, a nie osobno do K1 i K2.

EFSA ustaliła odpowiednie spożycie witaminy K dla dorosłych na poziomie 1 µg na kilogram masy ciała dziennie. Oznacza to, że osoba ważąca 70 kg miałaby orientacyjny poziom odpowiedniego spożycia około 70 µg dziennie.

W suplementach K2 najczęściej spotyka się dawki takie jak:

• 50 µg,
• 75 µg,
• 100 µg,
• 120 µg,
• 200 µg.

Nie oznacza to, że każda osoba potrzebuje dokładnie takiej dawki. Warto pamiętać, że witamina K pochodzi także z diety, szczególnie z zielonych warzyw liściastych.

Dawka witaminy K2 w suplemencie powinna być oceniana razem z dietą, stanem zdrowia i stosowanymi lekami. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe.

Czy witaminę K2 można przedawkować?

Witamina K ma stosunkowo niski potencjał toksyczności w porównaniu z niektórymi innymi witaminami rozpuszczalnymi w tłuszczach. Dla naturalnych form witaminy K nie ustalono klasycznego górnego tolerowanego poziomu spożycia w taki sposób jak np. dla witaminy D czy A.

Nie oznacza to jednak, że każda dawka K2 jest automatycznie dobra dla każdego. Największe znaczenie praktyczne mają interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi oraz indywidualny kontekst zdrowotny.

Dlatego najbezpieczniej jest przyjąć zasadę:

Osoby zdrowe powinny stosować witaminę K2 zgodnie z zaleceniem producenta, a osoby stosujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować suplementację z lekarzem.

W suplementacji nie chodzi o maksymalną dawkę, ale o rozsądne uzupełnienie diety.

Witamina K2 a leki przeciwzakrzepowe — najważniejsze ostrzeżenie

To sekcja, której nie powinno zabraknąć w żadnym poradniku o K2.

Witamina K może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych z grupy antagonistów witaminy K. Do takich leków należą m.in. warfaryna i acenokumarol.

Osoby przyjmujące takie leki zwykle monitorują parametr INR. Nagłe zwiększenie lub zmniejszenie podaży witaminy K może zaburzać stabilność leczenia.

Dlatego osoby stosujące warfarynę, acenokumarol lub inne leczenie przeciwzakrzepowe zależne od witaminy K nie powinny samodzielnie włączać suplementów z K2.

Ważne jest też, że nie zawsze chodzi o całkowite unikanie witaminy K w diecie. U wielu pacjentów istotna jest przede wszystkim stabilność spożycia witaminy K, a nie gwałtowne zmiany. O szczegółach powinien decydować lekarz prowadzący.

Warto więc zapamietać to zdanie:

Jeżeli stosujesz leki przeciwzakrzepowe, nie zaczynaj suplementacji K2 bez konsultacji z lekarzem.

Źródła witaminy K2 w diecie

Witamina K2 występuje w diecie w mniejszych i bardziej zmiennych ilościach niż K1. Jej źródłem są głównie produkty fermentowane i produkty pochodzenia zwierzęcego.

Najbardziej znanym źródłem K2 jest natto, czyli fermentowana soja. Natto jest bardzo bogate w MK-7, ale w Polsce nie jest produktem codziennego spożycia dla większości osób.

Inne źródła K2 to:

• sery dojrzewające,
• fermentowane produkty mleczne,
• żółtka jaj,
• wątróbka,
• mięso,
• masło,
• produkty od zwierząt karmionych naturalną paszą,
• niektóre produkty fermentowane.

Warto jednak pamiętać, że ilość K2 w produktach może być bardzo różna. Zależy od sposobu produkcji, fermentacji i pochodzenia żywności.

Dla porównania K1 jest znacznie łatwiej dostarczyć z typowej diety bogatej w zielone warzywa. Dlatego osoba jedząca dużo jarmużu, szpinaku, brokułów i natki pietruszki może mieć dobrą podaż witaminy K ogółem, ale niekoniecznie wysoką podaż K2.

Czy bakterie jelitowe produkują witaminę K2?

Bakterie jelitowe mogą syntetyzować pewne ilości menachinonów, czyli form witaminy K2. To ciekawy fakt, ale nie należy przeceniać jego znaczenia w codziennej suplementacji.

Dlaczego?

Ponieważ nie jest do końca jasne, w jakim stopniu witamina K2 produkowana przez bakterie jelitowe jest dostępna dla organizmu człowieka i jak duży ma udział w pokrywaniu zapotrzebowania. Produkcja bakteryjna zachodzi głównie w jelicie grubym, a wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach najefektywniej zachodzi w jelicie cienkim.

Dlatego jako podsumowanie:

Mikrobiota jelitowa może uczestniczyć w produkcji niektórych form witaminy K2, ale podstawą zaopatrzenia organizmu pozostaje dieta, a w razie potrzeby rozsądnie dobrana suplementacja.

K2, D3, wapń i magnez — jak myśleć o tej układance?

Witamina K2 często pojawia się w jednym zdaniu z D3, wapniem i magnezem. Warto zrozumieć, że to nie są składniki działające identycznie, ale elementy większego systemu.

Witamina D3 pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu.

Wapń jest składnikiem mineralnym potrzebnym m.in. do budowy kości i zębów, pracy mięśni oraz przewodnictwa nerwowego.

Witamina K uczestniczy w aktywacji białek zależnych od witaminy K, które mają znaczenie dla krzepnięcia krwi i metabolizmu kości.

Magnez jest składnikiem biorącym udział w wielu reakcjach enzymatycznych, w tym w szeroko rozumianej gospodarce mineralnej.

Dlatego nie warto myśleć o K2 jako o samotnym składniku. Lepsza perspektywa brzmi:

Kości i gospodarka wapniowa zależą od wielu elementów: witaminy D, witaminy K, wapnia, magnezu, białka, aktywności fizycznej, hormonów, wieku i ogólnego stanu zdrowia.

To podejście jest bardziej rzetelne niż obiecywanie, że jeden suplement „załatwi temat zdrowych kości”.

Najczęstsze błędy w myśleniu o witaminie K2

Błąd 1: „K2 jest tylko dodatkiem do D3”

Nie. Witamina K2 jest jedną z form witaminy K i ma własne znaczenie biologiczne. To, że często występuje z D3, nie oznacza, że jest tylko „dodatkiem”.

Błąd 2: „Każdy musi brać D3 razem z K2”

Nie każdy. K2 może być wartościowym elementem suplementacji, ale decyzja zależy od diety, stanu zdrowia i leków. Szczególnie osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe muszą uważać.

Błąd 3: „K2 usuwa wapń z tętnic”

To zbyt mocne i uproszczone hasło. Witamina K uczestniczy w aktywacji białek związanych z metabolizmem wapnia, ale nie należy przedstawiać jej jako środka leczącego zwapnienia.

Błąd 4: „Skoro K2 jest rozpuszczalna w tłuszczach, trzeba ją brać z bardzo tłustym posiłkiem”

Nie. Wystarczy normalny posiłek zawierający źródło tłuszczu.

Błąd 5: „K2 nie wymaga ostrożności”

Wymaga, szczególnie przy lekach przeciwzakrzepowych. To najważniejsza grupa, która powinna skonsultować suplementację.

Praktyczne zasady suplementacji K2

Na co dzień warto zapamiętać kilka prostych zasad:

• K2 jest jedną z form witaminy K.
• Najczęściej w suplementach występuje jako MK-7 lub MK-4.
• MK-7 jest popularna, bo długo utrzymuje się we krwi i dobrze nadaje się do codziennej suplementacji.
• K2 najlepiej przyjmować z posiłkiem zawierającym tłuszcz.
• D3 i K2 mogą się uzupełniać w kontekście gospodarki wapniowej.
• K2 nie jest obowiązkowym dodatkiem do D3 dla każdego.
• Osoby stosujące warfarynę, acenokumarol lub inne leczenie przeciwzakrzepowe powinny skonsultować K2 z lekarzem.
• Nie należy przypisywać K2 działania leczniczego.
• Warto czytać etykiety i sprawdzać, jaka forma K2 znajduje się w produkcie.
• Suplementacja powinna uzupełniać dietę, a nie ją zastępować.

Najczęstsze pytania o witaminę K2

Czy K2 to to samo co witamina K?

K2 jest jedną z form witaminy K. Witamina K obejmuje m.in. K1, czyli filochinon, oraz K2, czyli grupę menachinonów.

Czym różni się K1 od K2?

K1 występuje głównie w zielonych warzywach liściastych i jest mocno związana z krzepnięciem krwi. K2 występuje w produktach fermentowanych i odzwierzęcych, a w suplementach najczęściej jako MK-4 lub MK-7. Obie formy uczestniczą w aktywacji białek zależnych od witaminy K.

Co to jest MK-7?

MK-7 to jedna z form witaminy K2. Jest popularna w suplementach, ponieważ ma dłuższy czas utrzymywania się we krwi niż MK-4. Naturalnie występuje m.in. w natto.

Co to jest MK-4?

MK-4 to inna forma witaminy K2. Może występować w produktach pochodzenia zwierzęcego i może być wytwarzana w organizmie z innych form witaminy K. Ma krótszy czas utrzymywania się we krwi niż MK-7.

Czy K2 trzeba brać razem z D3?

Nie zawsze. D3 i K2 mogą się uzupełniać w kontekście gospodarki wapniowej, ale K2 nie jest obowiązkowa dla każdego. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby stosujące leki przeciwzakrzepowe.

Czy K2 można brać na czczo?

Lepiej przyjmować K2 z posiłkiem zawierającym tłuszcz, ponieważ jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach.

Czy K2 jest bezpieczna?

Dla wielu osób stosowana zgodnie z zaleceniem producenta może być elementem suplementacji. Najważniejsze przeciwwskazanie praktyczne dotyczy osób stosujących leki przeciwzakrzepowe zależne od witaminy K. W takim przypadku konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Czy K2 wpływa na krzepliwość krwi?

Witamina K uczestniczy w aktywacji białek krzepnięcia krwi. Nie należy jednak upraszczać tego do stwierdzenia, że „zagęszcza krew”. U osób stosujących antagonistów witaminy K suplementacja może wpływać na leczenie, dlatego wymaga konsultacji.

Czy K2 występuje w diecie?

Tak. K2 występuje m.in. w natto, wybranych serach dojrzewających, żółtkach jaj, wątróbce, mięsie i niektórych produktach fermentowanych. Jej ilość w żywności jest jednak zmienna.

Podsumowanie

Witamina K2 to ważna forma witaminy K, która coraz częściej pojawia się w suplementach diety, szczególnie razem z witaminą D3. Należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, dlatego najlepiej przyjmować ją z posiłkiem zawierającym źródło tłuszczu.

Najważniejsza funkcja witaminy K polega na udziale w aktywacji białek zależnych od witaminy K. Dzięki temu witamina K jest związana z prawidłowym krzepnięciem krwi oraz metabolizmem kości. W tym kontekście często omawia się jej relację z witaminą D3, wapniem i gospodarką mineralną.

K2 nie jest jednak magicznym składnikiem ani obowiązkowym dodatkiem do D3 dla każdego. Warto rozumieć jej rolę, ale unikać uproszczeń. Szczególnie ostrożne powinny być osoby stosujące leki przeciwzakrzepowe, ponieważ witamina K może wpływać na działanie takiego leczenia.

Najbardziej praktyczne zasady są proste: wybieraj sprawdzony produkt, zwróć uwagę na formę K2, przyjmuj ją z posiłkiem, nie traktuj jako leku i skonsultuj suplementację, jeśli stosujesz leki lub chorujesz przewlekle.

Przykładowe produkty

Witamina K2 MK-7 100 µg

Wapń z K2 MK-7 i D3

Kompleks witamin A, D, E i K

Powyższa sekcja produktowa ma charakter handlowy i została przygotowana przez sklep Omega369. Prezentowane produkty zostały dobrane jako związane tematycznie z treścią artykułu.

Sekcja nie stanowi indywidualnej rekomendacji autora artykułu ani porady medycznej. Informacje dotyczące produktów opierają się na danych producentów, składzie, deklarowanych właściwościach oraz obowiązujących zasadach dotyczących prezentacji suplementów diety.

Bibliografia

1. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements — Vitamin K: Fact Sheet for Health Professionals.
2. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements — Vitamin K: Fact Sheet for Consumers.
3. European Food Safety Authority — Dietary Reference Values for Vitamin K, EFSA Journal, 2017.
4. Harvard T.H. Chan School of Public Health — The Nutrition Source: Vitamin K.
5. Sato T. i wsp. — MK-7 and Its Effects on Bone Quality and Strength, Nutrients, 2020.
6. Sato T. i wsp. — Comparison of Menaquinone-4 and Menaquinone-7 Bioavailability in Healthy Women, Nutrition Journal, 2012.
7. Fusaro M. i wsp. — Vitamin K and Osteoporosis, Nutrients, 2020.
8. Hariri E. i wsp. — Vitamin K2 — a neglected player in cardiovascular health, Open Heart, 2021.
9. Ma M. i wsp. — Efficacy of vitamin K2 in the prevention and treatment of osteoporosis in postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis, Frontiers in Public Health, 2022.
10. Johnson M.A. — Influence of Vitamin K on Anticoagulant Therapy Depends on Vitamin K Status and the Source and Chemical Forms of Vitamin K, Nutrition Reviews, 2005.